Terug naar overzicht

FD - Vleesvervangers in trek door Schnitzelgate

Nieuws

Het heeft tien jaar geduurd maar nu lijkt de markt voor vleesvervangers eindelijk volwassen te worden. Mede dankzij twee VVD'ers die vonden dat namaakvlees geen vlees mocht heten.
De directeur van fabrikant Vivera kreeg nooit zoveel aandacht voor zijn vleesvervangers als begin januari, toen twee VVD-Kamerleden stelden dat vleesloze producten geen worst of schnitzel mogen heten. ‘Schnitzelgate is het beste wat ons had kunnen overkomen’, zegt Heite Dommerholt. ‘Het was drie dagen trending op Twitter.’ De inhaker van Vivera ‘#schnitzelgate Het zal ons een vegetarische ehh … iets wezen’ werd op de sociale media 300.000 keer bekeken.


Afbeelding: In de proefkeuken bij Vivera. Heite Dommerholt (2e van links) | (Rob Voss Fotografie)
 
Het effect was in de winkel meteen zichtbaar. Supermarktbezoekers legden prompt 30% meer plantaardige kipstukjes of champignonschnitzels in hun boodschappenkar. ‘Verder gaat deze discussie nergens over. Ik heb nog nooit een klacht gehad van een klant die zich misleid voelde door een hamburger waar geen vlees in zit.’ Niettemin houdt Dommerholt er rekening mee dat de lobby tegen vleesnamen voor vegetarische producten kan leiden tot strengere Europese regels.

Markt komt maar moeizaam van de grond
Dat eerder weinig aandacht was voor imitatievlees komt misschien ook omdat die markt in Nederland moeizaam van de grond kwam. In de kwart eeuw dat Vivera bestaat, is het marktaandeel van vleesvervangers niet verder gekomen dan vijf procent van de vleesmarkt, oftewel een omzet van zo’n €80 mln. ‘We hebben heel lang geïnvesteerd, ook in tijden dat er geen droog brood mee was te verdienen’, zegt Dommerholt. ‘Het was een heel lange weg en er was veel vastberadenheid nodig.’

Niet alleen maar paardenmeisjes
Alle moeite lijkt zich eindelijk te gaan uitbetalen. De markt voor vleesvervangers kwam tot 2015 nauwelijks van zijn plek, maar groeide vorig jaar met 12%. ‘Dat is best veel’, vindt de Vivera-directeur. ‘Wij groeiden nog eens dubbel zo hard. En ik denk dat die groei zal doorzetten.’ Hij is er van overtuigd dat over vijftien jaar de helft van de vleesmarkt vegetarisch of veganistisch is. ‘We zijn weg van de paardenmeisjes en bereiken nu het grote publiek.’

Er moet uitgebreid worden in Holten
In Europa neemt de verkoop van vleesvervangers al langer toe. In 2015 zat er liefst 45% groei in en het jaar erop nog eens 30%. Daar profiteert Vivera van. Tot 2006 leverde Vivera alleen in Nederland, zegt commercieel manager Gert Jan Gombert. Daarna kwamen België, Luxemburg en Duitsland erbij. De laatste twee jaar gaat het hard in Duitsland en Italië en is Vivera begonnen met het leveren aan supermarkten in Frankrijk, Spanje, Scandinavië en Oost-Europa.
Vivera, dat met ongeveer €40 mln omzet in Europa zijn vleesbroertje Enkco al bijna overvleugelt, heeft flink in die groei in geïnvesteerd. De productiecapaciteit in Holten, waar alles tussen productontwikkeling en verpakken gebeurt, is vorig jaar verdubbeld. En met het huidige groeitempo heeft de fabrikant van vleesvervangende producten, dat met Tivall van Nestlé en Quorn tot de grootste drie van Europa behoort, in 2018 alweer uitbreiding nodig.

‘We zijn weg van de paardenmeisjes en bereiken nu het grote publiek’

Vezelstructuur van vlees wordt nagemaakt
De vraag groeit vooral omdat de consument kritischer wordt over voeding en zich meer van vlees afwendt. Vivera denkt dan een streepje voor te hebben door een miljoeneninvestering in extruder-machines, waarmee de vezelstructuur van vlees nagemaakt wordt. Dat is te proeven in de vegetarische krokante kipschnitzel, die in de proefkeuken in Holten wordt bereid. Het is een van bestverkochte producten, net als pulled veggie en nep-shoarmavlees.
Zo’n innovatie moet helpen om meer vleeseters over de streep te trekken. Vleesvervangers konden, en kunnen voor een deel, in structuur en smaak niet concurreren met vlees. ‘Veel mensen hebben nog de vleesvervanger van tien jaar geleden in het hoofd’, aldus Dommerholt. ‘Onze plantaardige shoarma is lekkerder dan echt shoarmavlees. Dat vinden ze zelfs in onze plaatselijke shoarmazaak.’

Prijs is nog een drempel voor consument
Een andere drempel is de prijs. Veel klanten kiezen in de winkel nog altijd voor de goedkopere kiloknaller. Tegen de stuntprijzen voor vlees in supermarkten is door makers van vervangers moeilijk te concurreren. ‘Onze inkoop is duurder dan vleesinkoop’, zegt Gombert. ‘Het beeld van de dure vleesvervanger, met prijzen tussen de €6 tot €25 per kilo, is best een bedreiging van de markt.’

Vleesvervanger bevat meer zout
Daarnaast bestaan er twijfels aan de gezondheid van vleesvervangers, die door hun plantaardige basis meer zout en andere toevoegingen nodig hebben. Vivera heeft al alle e-nummers uit de producten gehaald. Eind dit jaar wil het bedrijf het zoutgehalte in de helft van de producten terugbrengen naar een gram per honderd gram en volledig veganistisch, plantaardig, worden. ‘Jongere generaties willen dat, terwijl de oudere iets wil wat vlees vervangt’, zegt Dommerholt. ‘Uiteindelijk zal de hele markt veganistisch worden.’
Toekomst: vleesvervanger van eendenkroos
Dommerholt vindt dat de overheid meer kan doen om de markt van vleesvervangers te stimuleren. ‘We moeten niet te afhankelijk blijven van soja, dat ook voor veel andere doeleinden wordt gebruikt. Wij hebben lang boeren die lupine telen ondersteund, maar dat is voor ons niet vol te houden. In Duitsland subsidieert de overheid wel: heel Zuid-Beieren staat vol lupinevelden.’ Vivera probeert verder eiwitrijke producten te maken uit erwten, bonen en zeewier.
De Vivera-directeur laat tot slot een potje eendenkroos zien. ‘Maar zover is het nog niet.’

Richard Smit • Het Financieele Dagblad • Ondernemen • 17-01-2017

https://fd.nl/ondernemen/1183249/namaakvlees-in-trek-door-schnitzelgate